حاج ملا هادي السبزواري

128

شرح مثنوى

( ( 2943 ) ) لم يذق لم يُدر هر كس كو نخورد * كى به وهم آرد جعل انفاس وَرد ن 528 8 - ك 184 15 لم يذق لم يدر : يعنى نچشيد و ذوق باده حقيقت در مذاق او جا نكرد و دانا و با خبر نشد هر كه او از جام هو نخورد . ( ( 2944 ) ) نيست موهوم ار بدى موهوم آن * همچو موهومان شدى معدوم آن ن 528 9 - ك 184 16 معدوم آن : قال على ( ع ) الحقيقة مَحْوُ المَوْهُومِ و صَحْو الْمَعْلوُم . ( 1 ) ( ( 2953 ) ) هر كجا اندر جهان فال بذيست * هر كجا مسخى نكالى مأخذيست ن 528 19 - ك 184 23 هر كجا مسخى : و نسخ ملكوتى و وعيد صور برزخيهء سوء اعمال است و نكال عقاب و خبر مؤاخذه از شماست . ( ( 2962 ) ) تو بگويى فال بد چون مىزنى * پس تو ناصح را مؤثّم مىكنى ن 529 7 - ك 184 27 مؤثّم : به تشديد ثاء مثلثه اسم مفعول از تاثيم يعنى نسبت دادن به اثم و گناه است كه باب تفعيل از براى نسبت آيد چنان كه در وصف بهشت حق فرموده « لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَلا تَأْثِيماً » . 56 : 25 ( 2 ) ( ( 2963 ) ) ور منجم گويمت كامروز هيچ * آن چنان كارى مَكن اندر بسيج ن 529 8 - ك 184 30 بسيج : به باء موحدهء عربى ، فارسى به معنى مهيا شدن براى مطلق كارها خصوصاً براى سفر كما مر . ( ( 2968 ) ) تو همىگويى خمش كن زين مقال * كه زبان ماست قال شوم فال ن 529 13 - ك 184 33 قال شوم : به قاف جناس لاحق با فال . ( ( 2969 ) ) اى كه نصح ناصحان را نشنوى * فال بد با تست هر جا من روى ن 529 14 - ك 184 33 با تست : اشارتست به كريمهء « قالُوا طائِرُكُمْ مَعَكُمْ » 36 : 19 ( 3 ) چنان كه لفظ فال بد همه جا اشارت بود

--> ( 1 ) روضات الجنّات ذيل عنوان كميل . . ( 2 ) قرآن كريم سورهء واقعه آيهء 25 . . ( 3 ) قرآن كريم سورهء يس آيهء 19 . .